أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
290
قانون ( فارسى )
2 - محتمل است سبب نر بودن جنين مزاج پدر نباشد ، بلكه حالتى سازگار با نر بودن جنين بر زهدان آيد يا مزاجى روىآور سازگار با نر خلق شدن جنين بر منى وارد آيد . 3 - اگر شباهت جنين با پدر همين بود كه چون پدر نر است و جنين هم نر مىشود ، لازم نيست كه در سيما و اندام نيز شبيه هم باشند ، بلكه ممكن است جنين نر باشد و به مادر شباهت داشته باشد . تشابه و مانايى جنين به پدر يا مادر ، تنها در شكل است امّا نر بودن جنين تابع شكل و هيأت پدر نيست بلكه تابع مزاجى است كه در منى نهفته است . گاهى ممكن است حالت مزاجى شبيه به مزاج پدر در حين خلقت جنين بر قلب آيد ولى به ديگر اندامان روى نياورد ؛ اما حالت مزاج نرزائى تخم نرينه - كه در قلب است - از قلب به ساير اندامان سرايت كند و بچه نرينه به دنيا آيد . آمادگى جنين براى تشابه به پدر يا مادر ، به نوع آميزش تخم نرينه و تخم مادينه بستگى دارد . اگر تخم نرينه - كه به داخل زهدان مىريزد - به اطراف و كنارههاى زهدان برسد و در وسط جايگير نشود ، جنينى كه از اجتماع آن دو تخم به وجود مىآيد شباهت بيشترى به مادر دارد . و ممكن است كه هرچند تخم نرينه به كنارههاى تخم مادينه درآمده باشد اما داراى نيرويى باشد كه بر مجموع تخم چيرگى يابد ، طورى كه خودش همهكاره شود ؛ كه در اين حالت جنين به شكل پدر تكوين مىيابد . در اين حالت نيز نيروى طرحريز نمىتواند مزاج جنين را با مزاج تخم ريز هماهنگ كند . در مسألهء شباهت پيدا كردن جنين با پدر يا مادر يا هر شخص ديگر ، برخى از علماء رأى ويژهاى دارند ليكن خودشان نمىگويند كه اين نظر قاطع است ، گويند حدس مىزنند و شايد و راست كه چنين باشد . آن رأى چنين است : هنگام جماع مرد و زن ، هر دو يا يكى از آنها ، شخصى را كه مىخواهند بچه به او شباهت داشته باشد در خيال خود مجسم سازند و خيال را بر شكل و هيأت آن شخص تمركز دهند و اين خيال باقى بماند تا تخم نرينه با تخم مادينه - چنان كه بايد و شايد - مىآميزند و باردارى شالودهاش پىريزى مىشود ؛ به اين ترتيب بچه به همان شباهت و مانايى با شخص در خيال مجسم شده به دنيا مىآيد . جنين كوتاه قد و قامت گاهى مىبينى كه بچهء تازه به دنيا آمده از اندازهء طبيعى كوتاهتر است ؛ اين كوتاهى از چيست ؟ - كوتاهى قد جنين كه به بچهء كوتاهتر از حالت طبيعى مىانجامد ، چند سبب مىتواند داشته باشد : 1 - شايد مادهء طرحريز كه از جانب نرينه آمده است كمتر از حد لازم باشد . 2 - در سرآغازهاى تكوين جنين غذاى كافى به جنين نرسيده است . 3 - ممكن است گناه از زهدان - كه مسكن جنين است - باشد و زهدان در خلقت كوچكتر از زهدان طبيعى خلق شده باشد ؛ كه در اين حالت جنين در جاى تنگ قرار مىگيرد و كمى ظرفيت مسكن او را فشار داده و راه نموّ بيشتر و دراز شدن بيشتر را بر او بسته باشد ، يعنى همان حالت روى دهد كه مىبينى ميوهء نارسيده را در قالبى تنگ جاى مىدهند ، ميوه كه در قالب تنگ قرار گرفته است هر چند در قالب بماند نمو نمىكند و بر حجمش افزوده نمىشود .